高唐赋

昔者楚襄王与宋玉游于云梦之台，望高之观，其上独有云气，崪兮直上，忽兮改容，须臾之间，变化无穷。王问玉曰：“此何气也？”玉对曰：“所谓朝云者也。”王曰：“何谓朝云？”玉曰：“昔者先王尝游高唐，怠而昼寝，梦见一妇人曰：‘妾，巫山之女也。为高唐之客。闻君游高唐，愿荐枕席。’王因幸之。去而辞曰：‘妾在巫山之阳，高丘之阻，旦为朝云，暮为行雨。朝朝暮暮，阳台之下。’旦朝视之，如言。故为立庙，号曰朝云。”王曰：“朝云始楚，状若何也？”玉对曰：“其始楚也，榯兮若松榯；其少进也，晰兮若姣姬，扬衭鄣日，而望所思。忽兮改容，偈兮若驾驷马，建羽旗。湫兮如风，凄兮如雨。风止雨霁，云无所处。”王曰：“寡人方今可以游乎？”玉曰：“可。”王曰：“其何如矣？”玉曰：“高矣显矣，临望远矣。广矣普矣，万物祖矣。上属于天，下见于渊，珍怪奇伟，不可称论。”王曰：“试为寡人赋之！”玉曰：“唯唯！”

惟高唐之大体兮，殊无物类之可仪比。巫山赫其无畴兮，道互折而曾累。登巉巗而下望兮，临大阺之稸水。遇天雨之新霁兮，观百谷之俱集。濞汹汹其无声兮，溃淡淡而并入。滂洋洋而四施兮，蓊湛湛而弗上。长风至而波起兮，若丽山之孤亩。势薄岸而相击兮，隘交引而却会。崪中怒而特高兮，若浮海而望碣石。砾磥磥而相摩兮，巆震天之礚礚。巨石溺溺之瀺灂兮，沫潼潼而高厉，水澹澹而盘纡兮，洪波淫淫之溶。奔扬踊而相击兮，云兴声之霈霈。猛兽惊而跳骇兮，妄奔走而驰迈。虎豹豺兕，失气恐喙；雕鹗鹰鹞，飞扬伏窜。股战胁息，安敢妄挚。于是水虫尽暴，乘渚之阳，鼋鼍鱣鮪，交积纵横。振鳞奋翼，蜲蜲蜿蜿。

中阪遥望，玄木冬荣，煌煌荧荧，夺人目精。爛兮若列星，曾不可殚形。榛林郁盛，葩华覆盖；双椅垂房，纠枝还会。徙靡澹淡，随波闇蔼；东西施翼，猗狔丰沛。绿叶紫裹，丹茎白蒂。纤条悲鸣；声似竽籁；清浊相和，五变四会。感心动耳，回肠伤气；孤子寡妇，寒心酸鼻。长吏隳官，贤士失志；愁思无已，叹息垂泪。

登高远望，使人心瘁；盘岸巑，裖陈皑皑。磐石险峻，倾崎崖。巌岖参差，纵横相追。陬互横啎，背穴偃蹠。交加累积，重叠增益。状若砾柱，杂巫山下；仰视山巅，肃何千千。炫燿虹蜺，俯视峥嵘，窐寥窈冥，不见其底，虚闻松声。倾岸洋洋，立而熊经，久而不去，足尽汗出。悠悠忽忽，怊怅自失。使人心动，无故自恐。賁育之断，不能为勇。卒愕异物，不知所出。纵纵莘莘，若生于鬼，若出于神。状似走兽，或象飞禽。谲诡奇伟，不可究陈。上至观侧，地盖底平。箕踵漫衍，芳草罗生。秋兰茝蕙，江离载青。青荃射干，揭车苞并。薄草靡靡，聮延夭夭，越香掩掩；众雀嗷嗷，雌雄相失，哀鸣相号。王鴡鸝黄，正冥楚鸠。秭归思妇，垂鸡高巢。其鸣喈喈，当年遨游。更唱迭和，赴曲随流。

有方之士，羡门高谿。上成郁林，公乐聚榖。进纯牺，祷琁室。醮诸神，礼太一。传祝已具，言辞已毕。王乃乘玉舆，驷仓螭，垂旒旌；旆合谐。紬大絃而雅声流，冽风过而增悲哀。于是调讴，令人惏悽，胁息曾。于是乃纵猎者，基趾如星，传言羽猎；衔枚无声，弓弩不发，罘不倾。涉莽莽，驰苹苹。飞鸟未及起，走兽未及发。何节奄忽，蹄足灑血。举功先得，获车已实。王将欲往见，必先斋戒。差时择日，简舆玄服。建云旆，蜺为旌，翠为盖。风起云止，千里而逝。盖发蒙，往自会，思万方，忧国害，开贤圣，辅不逮，九窍通郁，精神察滞。延年益寿千万岁。

xī zhě chǔ xiāng wáng yǔ sòng yù yóu yú yún mèng zhī tái ，wàng gāo zhī guān ，qí shàng dú yǒu yún qì ，zú xī zhí shàng ，hū xī gǎi róng ，xū yú zhī jiān ，biàn huà wú qióng 。wáng wèn yù yuē ：“cǐ hé qì yě ？”yù duì yuē ：“suǒ wèi cháo yún zhě yě 。”wáng yuē ：“hé wèi cháo yún ？”yù yuē ：“xī zhě xiān wáng cháng yóu gāo táng ，dài ér zhòu qǐn ，mèng jiàn yī fù rén yuē ：‘qiè ，wū shān zhī nǚ yě 。wéi gāo táng zhī kè 。wén jun1 yóu gāo táng ，yuàn jiàn zhěn xí 。’wáng yīn xìng zhī 。qù ér cí yuē ：‘qiè zài wū shān zhī yáng ，gāo qiū zhī zǔ ，dàn wéi cháo yún ，mù wéi háng yǔ 。cháo cháo mù mù ，yáng tái zhī xià 。’dàn cháo shì zhī ，rú yán 。gù wéi lì miào ，hào yuē cháo yún 。”wáng yuē ：“cháo yún shǐ chǔ ，zhuàng ruò hé yě ？”yù duì yuē ：“qí shǐ chǔ yě ，shí xī ruò sōng shí ；qí shǎo jìn yě ，xī xī ruò jiāo jī ，yáng fū zhāng rì ，ér wàng suǒ sī 。hū xī gǎi róng ，jì xī ruò jià sì mǎ ，jiàn yǔ qí 。qiū xī rú fēng ，qī xī rú yǔ 。fēng zhǐ yǔ jì ，yún wú suǒ chù 。”wáng yuē ：“guǎ rén fāng jīn kě yǐ yóu hū ？”yù yuē ：“kě 。”wáng yuē ：“qí hé rú yǐ ？”yù yuē ：“gāo yǐ xiǎn yǐ ，lín wàng yuǎn yǐ 。guǎng yǐ pǔ yǐ ，wàn wù zǔ yǐ 。shàng shǔ yú tiān ，xià jiàn yú yuān ，zhēn guài qí wěi ，bú kě chēng lùn 。”wáng yuē ：“shì wéi guǎ rén fù zhī ！”yù yuē ：“wéi wéi ！”

wéi gāo táng zhī dà tǐ xī ，shū wú wù lèi zhī kě yí bǐ 。wū shān hè qí wú chóu xī ，dào hù shé ér céng lèi 。dēng chán yán ér xià wàng xī ，lín dà dǐ zhī xù shuǐ 。yù tiān yǔ zhī xīn jì xī ，guān bǎi gǔ zhī jù jí 。bì xiōng xiōng qí wú shēng xī ，kuì dàn dàn ér bìng rù 。pāng yáng yáng ér sì shī xī ，wěng zhàn zhàn ér fú shàng 。zhǎng fēng zhì ér bō qǐ xī ，ruò lì shān zhī gū mǔ 。shì báo àn ér xiàng jī xī ，ài jiāo yǐn ér què huì 。zú zhōng nù ér tè gāo xī ，ruò fú hǎi ér wàng jié shí 。lì léi léi ér xiàng mó xī ，yíng zhèn tiān zhī kē kē 。jù shí nì nì zhī chán zhuó xī ，mò tóng tóng ér gāo lì ，shuǐ dàn dàn ér pán yū xī ，hóng bō yín yín zhī róng 。bēn yáng yǒng ér xiàng jī xī ，yún xìng shēng zhī pèi pèi 。měng shòu jīng ér tiào hài xī ，wàng bēn zǒu ér chí mài 。hǔ bào chái sì ，shī qì kǒng huì ；diāo è yīng yào ，fēi yáng fú cuàn 。gǔ zhàn xié xī ，ān gǎn wàng zhì 。yú shì shuǐ chóng jìn bào ，chéng zhǔ zhī yáng ，yuán tuó shàn wěi ，jiāo jī zòng héng 。zhèn lín fèn yì ，wēi wēi wān wān 。

zhōng bǎn yáo wàng ，xuán mù dōng róng ，huáng huáng yíng yíng ，duó rén mù jīng 。làn xī ruò liè xīng ，céng bú kě dān xíng 。zhēn lín yù shèng ，pā huá fù gài ；shuāng yǐ chuí fáng ，jiū zhī hái huì 。xǐ mí dàn dàn ，suí bō ān ǎi ；dōng xī shī yì ，yī nǐ fēng pèi 。lǜ yè zǐ guǒ ，dān jīng bái dì 。xiān tiáo bēi míng ；shēng sì yú lài ；qīng zhuó xiàng hé ，wǔ biàn sì huì 。gǎn xīn dòng ěr ，huí cháng shāng qì ；gū zǐ guǎ fù ，hán xīn suān bí 。zhǎng lì huī guān ，xián shì shī zhì ；chóu sī wú yǐ ，tàn xī chuí lèi 。

dēng gāo yuǎn wàng ，shǐ rén xīn cuì ；pán àn cuán ，zhěn chén ái ái 。pán shí xiǎn jun4 ，qīng qí yá 。yán qū cān chà ，zòng héng xiàng zhuī 。zōu hù héng wǔ ，bèi xué yǎn zhí 。jiāo jiā lèi jī ，zhòng dié zēng yì 。zhuàng ruò lì zhù ，zá wū shān xià ；yǎng shì shān diān ，sù hé qiān qiān 。xuàn shuò hóng ní ，fǔ shì zhēng róng ，wā liáo yǎo míng ，bú jiàn qí dǐ ，xū wén sōng shēng 。qīng àn yáng yáng ，lì ér xióng jīng ，jiǔ ér bú qù ，zú jìn hàn chū 。yōu yōu hū hū ，chāo chàng zì shī 。shǐ rén xīn dòng ，wú gù zì kǒng 。bēn yù zhī duàn ，bú néng wéi yǒng 。zú è yì wù ，bú zhī suǒ chū 。zòng zòng shēn shēn ，ruò shēng yú guǐ ，ruò chū yú shén 。zhuàng sì zǒu shòu ，huò xiàng fēi qín 。jué guǐ qí wěi ，bú kě jiū chén 。shàng zhì guān cè ，dì gài dǐ píng 。jī zhǒng màn yǎn ，fāng cǎo luó shēng 。qiū lán zhǐ huì ，jiāng lí zǎi qīng 。qīng quán shè gàn ，jiē chē bāo bìng 。báo cǎo mí mí ，lián yán yāo yāo ，yuè xiāng yǎn yǎn ；zhòng què áo áo ，cí xióng xiàng shī ，āi míng xiàng hào 。wáng jū lí huáng ，zhèng míng chǔ jiū 。zǐ guī sī fù ，chuí jī gāo cháo 。qí míng jiē jiē ，dāng nián áo yóu 。gèng chàng dié hé ，fù qǔ suí liú 。

yǒu fāng zhī shì ，xiàn mén gāo jī 。shàng chéng yù lín ，gōng lè jù gǔ 。jìn chún xī ，dǎo qióng shì 。jiào zhū shén ，lǐ tài yī 。chuán zhù yǐ jù ，yán cí yǐ bì 。wáng nǎi chéng yù yú ，sì cāng chī ，chuí liú jīng ；pèi hé xié 。chōu dà xuàn ér yǎ shēng liú ，liè fēng guò ér zēng bēi āi 。yú shì diào ōu ，lìng rén lán qì ，xié xī céng 。yú shì nǎi zòng liè zhě ，jī zhǐ rú xīng ，chuán yán yǔ liè ；xián méi wú shēng ，gōng nǔ bú fā ，fú bú qīng 。shè mǎng mǎng ，chí píng píng 。fēi niǎo wèi jí qǐ ，zǒu shòu wèi jí fā 。hé jiē yǎn hū ，tí zú sǎ xuè 。jǔ gōng xiān dé ，huò chē yǐ shí 。wáng jiāng yù wǎng jiàn ，bì xiān zhāi jiè 。chà shí zé rì ，jiǎn yú xuán fú 。jiàn yún pèi ，ní wéi jīng ，cuì wéi gài 。fēng qǐ yún zhǐ ，qiān lǐ ér shì 。gài fā méng ，wǎng zì huì ，sī wàn fāng ，yōu guó hài ，kāi xián shèng ，fǔ bú dǎi ，jiǔ qiào tōng yù ，jīng shén chá zhì 。yán nián yì shòu qiān wàn suì 。